سيد جلال مصطفوى كاشانى

325

مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى )

كشف تعداد زيادى مواد مصنوعى در لابراتوارها مانند برمور دوسديم ، يدور دو پتاسيم ، ساليسيلات ، سود ، تركيبات معدنى آهن و ساير تركيبات فلزى و غير فلزى و بعدها آسپيرين ، آنتىپيرين ، فناستين ، پيراميدن ، سالل ، بنزونفتل و صدها مادهء شيميايى ديگر ، هم‌چنين استخراج مواد مؤثر گياهان دارويى از قبيل آلكالوييدها و گلوكوزيدها و . . . به‌تدريج ، طب قديم ، يعنى طبى كه صرفا از محصولات طبيعت استفاده مىكرد ، تبديل به طب امروز شد كه هزاران فرآوردهء مصنوعى ساخت لابراتوارهاى داروسازى را براى درمان بيمارىها مصرف مىكنند و عملا به‌هيچ‌وجه ، به خواص درمان‌بخش سبزىها و ميوه‌ها و ساير محصولات طبيعى از جمله گياهان دارويى قائل نيستند . همين شنبليله در خود اروپا تا اوايل قرن نوزدهم مصارف درمانى متعدد داشت ولى در اواخر قرن نوزدهم ، به علت ورود داروهاى جديد از مصرف افتاد و فقط آن را در علوفهء حيوانات براى چاق كردن اسب ، گوسفند و غيره به كار مىبردند ، چنان‌كه در دايرهء المعارف علوم پزشكى ، جلد 37 ، كه در اواخر قرن نوزدهم ، به زبان فرانسوى در صد مجلد تأليف شده است ، مىنويسد : در كتب قديمه مطالب مشروح و مفصل دربارهء استعمال طبى شنبليله درج شده است . اين گياه در زمان قديم ، به عنوان يك مادهء غذايى و هم به عنوان دارو خيلى مصرف داشت ، درحالىكه امروزه لااقل در اروپا جز به عنوان علوفهء حيوانات مصرفى ندارد . ولى از اواخر همين قرن نوزدهم ، پزشكان اروپا ، كم‌كم به اشتباه و خطاى فاحشى كه از كنار گذاشتن گياهان دارويى براى عالم پزشكى رخ داده بود متوجه شدند و به‌تدريج ، در خواص دارويى اين گياهان مطالعه و تحقيق كردند و يكى پس از ديگرى ، آن‌ها را براى درمان بيمارىها به كار مىبردند ، چنان‌كه دربارهء همين شنبليله گفتيم پروفسور رنون و پس از او مولر ، رنه گولتيه ، هوير و بالأخره مىينو كه متخصص بيمارى سل بودند ، در نيمهء اول قرن بيستم ، براى تقويت بنيهء مسلولان ، از دانهء شنبليله استفاده كرده و آن را از لحاظ مقوى بودن مانند روغن ماهى مرو يافتند و بعدا در معالجهء سل استخوانى و استئوميليت و . . . از آن سود بردند .